Actiegroepen beplakken komborden in strijd voor hogere erkenning Nedersaksisch

Havelte - De afgelopen periode hebben actiegroep Jonge Sassen en PLAT! Limburg gezamenlijk actie gevoerd in de Limburgse en Nedersaksische taalgebieden. Het is voor het eerst in de Nederlandse geschiedenis dat twee regionale taalgebieden op deze manier de krachten bundelen in gezamenlijke acties.

Voor Jonge Sassen is dit bovendien een bijzondere mijlpaal: het is namelijk hun allereerste actie die vrijwel het hele Nedersaksische taalgebied in Nederland bestrijkt (de provincies Groningen, Drenthe, Overijssel en Gelderland).

"In dit kader hebben wij ook in Drenthe het officiële kombord in Haovelt voorzien van stickers met de Nedersaksische plaatsnamen. Ook zijn in de provincies Groningen, Gelderland, Overijssel en Limburg al met al nog enkele tientallen plaatsen voorzien van de streektaalnaam", aldus de actievoerders.

Met deze plakactie hebben ze drie concrete doelen voor ogen: "We willen de Nedersaksische (en Limburgse) taal de plek teruggeven die het verdient: in het hart van de samenleving en zichtbaar in het straatbeeld. Wij roepen gemeenten op om regionale talen actief te omarmen, onder meer door structureel over te gaan op officieel tweetalige plaatsnaamborden en lokaal beleid te voeren."

Het is volgens de Jonge Sassen de hoogste tijd dat de Rijksoverheid haar (financiële) verantwoordelijkheid neemt en de talen de structurele steun biedt die bij een zogeheten Deel III-erkenning onder het Europees Handvest voor regionale talen of talen van minderheden past. Daarom eisen ze dat het Nedersaksisch en Limburgs onder Deel III van het Europees Handvest wordt ondergebracht en dat de Nedersaksische provincies zich hier samen met Limburg hard voor maken.

Momenteel geniet het Nedersaksisch slechts een Deel II-erkenning. Jonge Sassen: "Dit is in de praktijk te vrijblijvend. Wij roepen de Nedersakische provincies op om zich, in navolging van de provincie Limburg, hard te maken voor een opwaardering naar Deel III. Deze erkenning verplicht de landelijke overheid namelijk tot concrete maatregelen en structurele steun voor de taal in het openbare leven en het onderwijs."

Uit documenten die recentelijk via de Wet open overheid (Woo) openbaar zijn gemaakt, is gebleken dat het Rijk bij een eerdere poging (zo'n 15 jaar geleden) significante inspanningen heeft geleverd om het proces richting een Deel III-erkenning voor het Nedersaksisch actief af te weren. Uit deze stukken blijkt volgens de Jonge Sassen dat de angst voor wijziging van wet of regelgeving, extra kosten en precedentwerking ten aanzien van het Limburgs en het Papiaments destijds een grote rol speelde. Uiteindelijk moest de regio akkoord gaan met een convenant waarvoor de expliciete voorwaarde gold dat Deel III-erkenning niet meer zou worden nagestreefd. Het Papiaments heeft die Deel III-status inmiddels wel gekregen, en ook het Limburgs koerst momenteel actief af op deze hogere status en het bijbehorende beschermingsniveau. "Er is geen enkele valide reden meer waarom het Nedersaksisch zou moeten achterblijven."

Dat een hogere status nodig is, wordt volgens de actievoerders pijnlijk duidelijk uit de recente evaluatie van het 'Convenant Nedersaksisch'. "Daaruit blijkt namelijk dat de Rijksoverheid gemaakte afspraken en toezeggingen simpelweg niet nakomt zonder enige verklaring. Wij zijn van de overtuiging dat dit geen nalatigheid is, maar een bewuste strategie om structureel de verantwoordelijkheid onder het Handvest uit de weg te gaan. Er is de afgelopen 30 jaar (blijkens uit de Woo-stukken) namelijk meer energie gestoken in het vertragen/blokkeren van initiatieven en het afhouden van Deel III-status dan het daadwerkelijk ondersteunen van de taal en het voldoen aan de geest van het Handvest.

Juist omdat het Rijk zich op dit moment niet aan afspraken houdt, is de stap naar een bescherming op Deel III-niveau van levensbelang voor het voortbestaan en de bescherming van onze regionale talen. In Duitsland heeft het Nedersaksisch in verschillende deelstaten deze deel-III status al wel gekregen, wat resulteert in een verbeterde aanwezigheid in de openbare ruimte en het onderwijs."