Holtinger Schaapskudde 40 jaar: ‘Fantastische mijlpaal’

Havelte - “Wat een fantastische mijlpaal staan we hier vandaag met elkaar te vieren. De Stichting Holtinger Schaapskudde bestaat veertig jaar! Veertig jaar van passie, hard werken en prachtige resultaten op en in het Holtingerveld.” Zo verwoordde Duco Heun namens de Vriendenstichting van de Holtinger Schaapskudde vrijdag 3 juli de vreugde over het bestaan van de kudde, die momenteel zo’n 800 schapen telt.

Op 3 juli 1986 werd ten overstaan van notaris Ensink in Meppel de stichtingsakte van de Holtinger Schaapskudde getekend, waarmee officieel de weg werd vrijgemaakt om schapen het heidelandschap hier te laten beheren. Dat konden ze niet geheel zelfstandig, daar was de hulp van herders nodig. Eén van de huidige herders, Hendrie Bijker, was in 1986 ook al in dienst maar dan als hulpherder. Maar hij werd enkele jaren later ‘baas’ over de dieren, omdat het werk van de allereerste herder volgens het toenmalige bestuur geen onverdeeld succes was. Dat werd keurig omschreven als ‘dat deze niet in staat was zijn werk zodanig te organiseren dat alles tot zijn recht kwam’.

Dat ging Hendrie veel beter af, zeker in samenwerking met Jelle Kootstra, die in 1989 het herdersvolk completeerde. En ook Jelle is sindsdien niet meer weg te denken bij de kudde. Samen met geregeld wisselende hulpherders zorgen zij ervoor dat de schapen hun beheerswerk naar behoren verrichten. En laten we vooral de honden, die andere ‘beroepskrachten’, niet vergeten. Op de vraag wie belangrijker is voor de kudde, is Hendrie’s antwoord duidelijk: “Als je geen hond hebt, kun je beter niet in dit vak gaan”, zegt hij in het jubileumboek dat tien jaar geleden bij het 30-jarig bestaan verscheen.

De twee herders werden afgelopen vrijdag ten overstaan van sponsors, vrijwilligers, (oud-)bestuursleden en vertegenwoordigers van gemeente, provincie en terreineigenaren in de lammerenkooi dan ook terecht in het zonnetje gezet door bestuursvoorzitter Piet Kerkvliet, hulpherder Judith de Groot (een van de acht hulpherders) en Duco Heun. Dat lieten ze vergezeld gaan van enkele cadeaus. Maar ook buiten de kooi op het terrein van de Toegangspoort Holtingerveld werden zij die middag geëerd. De Vriendenstichting bood het bestuur en de herders van de Holtinger Schaapskudde een metershoog en -breed frame aan met de afbeelding van de beide herders en hun schapen in het Drentse landschap. Als dank voor gezamenlijk bijna tachtig jaar aan ervaring. Zij vormen samen de vrijwillige hulpherders hét gezicht van de kudde.

Een kudde die in haar bestaan ook roerige tijden heeft gekend. Min of meer begonnen als een -oneerbiedig gezegd- samengeraapt zooitje (Hendrie Bijker: “Ze kwamen overal vandaan”) kregen de schapen in de beginperiode onder meer onderdak in de kooi aan de Holtingerrondweg in Uffelte. Vanaf augustus 2013 staan, zitten en liggen de dieren op het huidige terrein aan de Van Helomaweg in Darp/Havelte. Die verhuizing verliep in het begin van deze eeuw niet zonder slag of stoot. In Uffelte was veel verzet tegen de verplaatsing naar de ‘nieuwbouw’ in het naburige Havelte/Darp.

In de laatste jaren werd ook de werkwijze van het heidebeheer anders. De herder loopt niet alleen met schapen en honden een dagelijks ‘rondje’ over de heide, maar daarnaast maakt de Holtinger Schaapkudde gebruik van zogeheten drukbegrazing. De dieren blijven dan zonder herder en honden gedurende een langere periode in een omheind gebied en vreten dan de heide schoon. Om hen niet over de heide te laten dwalen zetten herders en zo’n tien vrijwilligers speciale rasters neer. Die doen tevens dienst om wolven te weren uit het graasgebied. Het gedrag van de wolven is tevens de reden, dat de oorspronkelijke (stroom)rasters van 90 centimeter hoog zijn vervangen door exemplaren van 125 en zelfs 145 centimeter.

De bewondering vanuit de Vriendenstichting omvat het vele werk dat wordt verricht, dat ten doel heeft het raszuiver en in stand houden van het Drentse Heideschaap, het oudste schapenras. Tevens om het heidelandschap in het Holtingerveld door begrazing mooi open te houden en de cultuurhistorische waarden te bewaren. Terwijl de schapen eveneens een prima middel zijn om de recreatie en het toerisme in deze omgeving te bevorderen. Welke functies de kudde en hun personeel nog vele jaren hopen uit te voeren.